Tematy
Partnerzy
Gatunki zagrożone
Gatunki zagrożone
W Wielkiej Brytanii podejmuje się działania mające na celu polepszenie sytuacji gatunków rzadkich ryb. W Szkocji i Walii pobrane od dzikich osobników zapłodnione jaja siei pospolitej i pstrąga przenosi się do laboratoriów. Tam wylęgają się z nich larwy, które to po podrośnięciu wypuszcza się do nowych miejsc, w tym również do sztucznych zbiorników wodnych. IUCN - Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody w ogłoszonej w 1994 roku Czerwonej Liście zagrożonych gatunków zwierząt wymienia ponad 1000 gatunków ryb. Liczba ta odzwierciedla szkodliwy wpływ człowieka na ekosystemy potoków, rzek, jezior i oceanów. Najwięcej gatunków wymagających ochrony należy do dwóch rzędów ryb -w rzędzie okoniokształtnych Perciformes, jest ich 448 gatunków, a w rzędzie karpiokształtnych Cypryniformes 196 gatunków. Większość wymienianych przez IUCN gatunków ryb występuje w Meksyku i południowych stanach USA, w Australii, południowej Afryce, południowo-wschod-niej Azji i na wyspach na Pacyfiku. Są to gatunki, które stały się zagrożone wyginięciem na skutek zaniku odpowiednich do życia środowisk, nadmiernej eksploatacji zbiorników wodnych lub wpływu rozrastania się miast.
Wśród gatunków z rzędu Perciformes, które zostały wyszczególnione przez IUCN, jest grupa ryb należących do rodziny Cichlidae. Są to ryby stosunkowo niewielkich rozmiarów, które żyją w wodach słodkich, a ich największe skupisko znajduje się w Jeziorze Wiktorii w Afryce. Jezioro to jest ogromne, ma powierzchnię równą około 1/4 powierzchni Polski. W drodze ewolucji powstało tam aż 200 gatunków ryb, które w dodatku nie występują nigdzie indziej na świecie. Są to więc gatunki endemiczne. Wiele z nich to ryby wymieniane jako wymarłe całkowicie, albo wymarłe w stanie dzikim. Na szczęście w niektórych ogrodach zoologicznych udało się uchronić część z nich przed wyginięciem. Pozostałym gatunkom z rodziny Cichlidae zagraża okoń nilowy (Lates nilo-ticus), który w latach pięćdziesiątych naszego wieku został introdukowany do Jeziora Wiktorii. Ta duża ryba miała być tam ważnym źródłem białka, a stała się zmorą rodzimej ichtiofauny. Drapieżnik ten przyczynił się do zaniku wielu endemicznych gatunków.
Większe ryby
Duże okazy
Stosowanie sieci dryfujących jest wyjątkowo nieprzyjazną środowisku metodą połowów rybackich. Sieci pływające, mające często kilka kilometrów długości, nie są wybiórcze i dryfując w górnych warstwach wody, chwytają nie tylko gatunki użytkowe, ale także rekiny, delfiny i żółwie morskie. Zwierzęta te pochwycone przez sieci giną w wyniku uduszenia. Ludzie zajmujący się ochroną morskich ssaków i żółwi muszą ściśle współpracować z ichtiologami, by zmusić rybaków do porzucenia tak niszczących środowisko metod połowu. Szkielety płaszczek i rekinów są utworzone z tkanki chrzestnej, a nie z kostnej. Jednak największe na świecie ryby należą do ryb chrzęst-noszkieletowych. Niestety stają się one coraz mniej liczne. Trudno jest prowadzić szczegółowe badania nad zwyczajami wielu dużych ryb, które pływają w głębiach oceanów i ekologów czeka jeszcze mnóstwo pracy. Na przykład w trakcie badań nad biologią rekina długoszpara (Cetorhinus mwcimus) wykorzystywano nadajniki radiowe, które były zakładane kilku osobnikom po to, aby móc je łatwo zlokalizować i badać ich zwyczaje. Metoda ta może posłużyć do uzyskania informacji, które przyczynią się do lepszej ochrony tego gatunku.
Zanik środowisk
Różne zagrożenia
W mrocznych, niosących zamulone wody rzekach żyje wiele zagrożonych wyginięciem gatunków ryb. Należą do nich na przykład jesiotr zachodni (Acipenser sturio), który był dawniej spotykany w całej Europie i nibypłatonos (Pseudoscaphirhyn-chus fedtschenkoi) z Kazachstanu. W Ameryce Północnej gatunkiem bardzo zagrożonym jest ło-patonos (Scaphirhynchus platorynchus) i blisko z nim spokrewniony wiosłonos (Polyodon spa-thula) z Missisipi. Populacja wiosłonosa została zagrożona, gdyż większa część delty Missisipi uległa zniszczeniu wskutek naturalnych procesów zamulania, a także osuszania lub zanieczyszczenia wód przez człowieka. Przegradzanie rzek zaporami i budowa sztucznych jezior to kolejne niebezpieczeństwo dla egzystencji licznych gatunków ryb rzecznych. Na przy kład zapora na Wiśle we Włocławku uniemożliwia migracje na tarło łososiom i trociom oraz stoi na przeszkodzie wędrówkom węgorzy i cert. Wydaje się, że podstawowym warunkiem uzyskania zezwolenia na budowę tam na rzekach musi być zobowiązanie się inwestora do budowania przy zaporach tzw. przepławek, które pozwalają rybom kontynuować wędrówkę w górę rzek. Niestety nie we wszystkich krajach przy regulacji rzek bierze się pod uwagę ochronę ryb. Do gatunków zagrożonych wyginięciem w USA należą ryby jaskiniowe (Aniblyopsis rosae), żyjące w jaskiniach wapiennych w stanach Arkansas, Missouri i Oklahoma. Rybom tym zagrażają przesiąkające do wód podziemnych zanieczyszczenia chemiczne z pól.